گزارش در ستایش اهدا (2)   گرامی‌داشت زنده‌یاد استاد محمود فرشچیان

دومین آیین «درستایش اهدا» به منظور گرامی‌داشت و تقدیر از اهداکنندگان کتاب به کتابخانه و مرکز اسناد فرهنگستان هنر برگزار شد.

این مراسم که به گرامی‌داشت زنده‌یاد استاد محمود فرشچیان و تقدیر از خانواده ایشان اختصاص داشت، روز دوشنبه 26 آبان ماه ۱۴۰۴ با حضور عضوی از خانواده ایشان، هنرمندان، مدیران و کارکنان فرهنگستان هنر در کتابخانه و مرکز اسناد برگزار شد. در ابتدا، رزا ضرابی مدیر کتابخانه و مرکز اسناد ضمن خیرمقدم به حاضران اظهار داشت که استاد فرشچیان بالغ بر 600 عنوان کتاب تخصصی خود را به کتابخانه اهدا نموده‌اند. مجموعه‌ای که امروز در کتابخانه در دسترس هنرمندان و هنرجویان قرار دارد. و اکرم بخشی، مجری و مدیر این گرامی‌داشت، به اهمیت کتاب و کتابخوانی و سنت اهدا اشاره کرده و بیان داشتند که عشق استاد به کتاب، محور خلق آثار استاد بوده است و کتاب‌هایی که به این کتابخانه اهدا شده است، همان عشق است که در جامعه فرهنگی ما همچنان جاری است.

سپس ناهید عبدی معاونت پژوهشی و هنری فرهنگستان هنر، اظهار داشت با اهدای کتاب‌های استاد فرشچیان در کتابخانه می‌توان به خط فکری ایشان پی برد و این نکته بسار حائز اهمیت است.

محمدعلی رجبی، عضو پیوسته فرهنگستان هنر و نخستین سخنران این مراسم، در آغاز ضمن ارج نهادن به اهدای کتاب و این سنت حسنه، از استاد خویش یاد کردند. از نظر ایشان استاد فرشچیان وجوه معرفتی بسیاری داشتند که نمی‌توان در فرصتی کوتاه درباره همه صفات استاد صحبت کرد. ایشان ضمن افتخار به شاگردی استاد به خاطره‌های خویش از استاد، اشاره کوتاهی کردند. در منزل استاد کتاب‌هایی را می‌دیدم که استاد از همه تصویرهای کتاب‌های منزل  مشق  و طراحی می‌کردند. برای نمونه آثار استاد که در زمینه پرندگان هستند، الهام گرفته از همان مجموعه کتاب‌های پرندگان جهان است که در کتابخانه ایشان موجود بود. کتاب برای ایشان به منزله عضوی از خانواده ایشان بود. تاریخ نگارگری با تاریخ شعر بسیار هماهنگ است. استاد فرشچیان با فرهنگ ادبیات آشنایی داشتند و شعر می‌گفتند. هنر هبه است، هنر ساختنی نیست بلکه اعطا می‌شود. هنر ایشان روایت شاعرانه‌ای است و گفتی دارد، کلامی و مضمونی که شاعرانه است. آخرین خدمات استاد اهدای کتاب به کتابخانه است. ایشان ضمن قدردانی از مسئولان کتابخانه و مرکز اسناد فرهنگستان هنر، اظهار داشت که کتاب‌های ایشان، کتاب‌های ذی‌قیمتی است که نمی‌توان در کتابخانه دیگری، نمونه آنها را پیدا کرد و امیدوار هستند که دانشجویان و پژوهشگران از این کتاب‌ها و آثار ایشان بهره ببرند.

سخنران بعدی علی اصغر فهیمی فر عضو هیئت ‌علمی دانشگاه تربیت مدرس و عضو گروه هنرهای تجسمی فرهنگستان هنر بود. ایشان به جهان بینی و بیان وارستگی استاد پرداخت و اظهار داشت که ایشان گوهر وجود خود را در هر جغرافیایی به ظهور رساند. ایشان نقاش اعتقاد‌های خویش بود. استاد فرشچيان در كنار تسلط بي‌دليل در طرح و رنگ و معرفت حضوري، اسوه‌ي اخلاق و بزرگ‌منشي بود. انسان برجسته‌ای که در مقابل تندبادها، ایستادگی می‌کند و آثاری می‌آفریند که نشان دهنده ایرانی بودن ایشان است. ایشان بیان کرد که ما میراث دار ثروتی هستیم که در دنیا کم نظیر است. زبان ما در بستر عرفان آمیخته و شکل گرفته است. ادبیات ما آنقدر قوی است که صورت‌های بصری خود را در نقاشی پیدا می‌کند. نقاشی ترجمان بصری ادبیات حماسی و تغزلی ماست که استاد فرشچیان یکی از بزگترین قله‌های این عرصه و نگارگری هستند.

ایشان در رمان خود با عنوان «کوچه‌باغ‌های عاشقی: زندگی و هنر استاد محمود فرشچیان» که دانشگاه تربیت مدرس در سال 1393 منتشر کرده است، اظهار کرد که استاد فرشچيان تأثير مهمی بر نگارگري ايران بر جاي نهاد كه از منظر مضامين و همچنين ساختار و فرم، قابل بررسي است. استاد فرشچيان در توسعه‌ي دایرۀ مضامين در نگارگري ايراني، گام‌هاي بزرگي برداشته‌ است. از مهم‌ترين اقدام‌های ایشان، پيوند زدن نگارگري ايراني با مضامين، ارزش‌ها و روايت‌های تشيع بود كه اين هنر را در كنار منابع حماسي و تغزلي به نام ارزش‌هاي ناب شيعي پيوند داد.

ایشان در آخر اظهار امیدواری کرد که از تلاش‌های استاد در دانشگاه و تجربه‌های شخصی هنرمندان استفاده شود.  

آخرین سخنران این آیین، پروین فرشچیان از اعضا خانواده استاد، با تشکر از مدیران و کارکنان فرهنگستان هنر و کتابخانه و مرکز اسناد، به بیان خاطراتی از زندگی و بیان خصوصیات اخلاقی استاد پرداخت. ایشان اظهار داشت که استاد تا آخرین لحظه‌های زندگی در حال فعالیت بود و وجودشان سرشار از عشق و محبت به مردم بود.

در پایان این مراسم، لوح تقدیر فرهنگستان هنر به‌رسم یادبود به پروین فرشچیان اهدا شد و با هدایایی از سخنرانان این نشست قدردانی شد.